Atmosfer,Katmanları, Basınç ve Rüzgar (Atmosfer-1)

Atmosfer,Katmanları, Basınç ve Rüzgar  (Atmosfer-1)

Atmosfer Yer’e Yakın Uzay balonu çalışmalarında iyi bilinmesi gereken bir etkendir. Çalışmada kullanılan lateks balon, en yüksek tırmanma mesafesine çıkıncaya kadar, atmosferin birden fazla tabakasından geçecektir. Atmosferin bu tabakalarının bilinmesi, çalışmanın sağlıklı olarak yapılabilmesi için çeşitli ısıl koruma uygulamalarının geliştirilmesi, rüzgâr ve sürüklenme ile basınç değişikliklerinin bilinmesi gereklidir.

Belirgin olan bir şey, atmosferin üst seviyesinin 30 km civarında son bulduğudur. Bu seviyeden sonra da hava bulunduğunu söylemek doğrudur. Fakat bu bölümün meteoroloji ile bir ilişkisi yoktur.

Su buharı, yer ve zamana göre değişen biçimde, atmosferin alt katmanlarına karışmış olarak bulunur ve yaklaşık 10-15 km yükseklikten sonra azalmaya başlar. 31 km civarındaki basınç, Mars yüzeyindeki basınca eşittir. Balon, kozmik ışınlara daha çok maruz kalır. Tırmanma esnasında lateks balon ve taşıdığı yüke etki edecek olan atmosfer katmanlarının özellikleri aşağıda verilmiştir.

Atmosferin tabakalarını belirleyen en önemli faktör sıcaklıktır. Yerçekimi dolayısıyla havanın yeryüzüne yaptığı ağırlık hava basıncı olarak tanımlanır. Atmosferi oluşturan hava kütlesinin %99’u, 32 km.nin altındadır.

Atmosferin tabakaları birçok özelliğe göre sınıflandırılır. Atmosferin sıcaklığa göre sınıflandırılmasında dört tabaka vardır. Sırasıyla; Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer.

Atmosferi oluşturan gazların (su buharı, ozon ve önemsiz değişebilir bileşenler hariç), yerden 80 km.ye kadar temel özellikleri değişmez. Bu bölge homosfer olarak adlandırılır. 80 km.nin üzerinde ise, atmosferik gazlar molekül ağırlıklarına göre ayrışır, bu tabakaya da heterosfer denir.

Yerküre üzerindeki atmosferde, fiziksel şartlar yüksekliğe bağlı olarak değişir. Atmosfer içerisindeki dikey sıcaklık değişimleri, atmosferin yere yakın 10-12 km.sinde önemli meteorolojik olaylara sebep olur. Ozon tabakası ise yerden yaklaşık 25 km yüksekte bulunmakta ve orta atmosferde hızlı sıcaklık değişimlerine neden olmaktadır.

Konuyla İlgili Diğer Bölüm Bağlantıları:

Atmosfer Tabakaları (Atmosfer-2)
Yükseklikle Sıcaklık Değişimi (Atmosfer-3)
Atmosfer ve Basınç (Atmosfer-4)
Küresel Rüzgar Sistemleri (Atmosfer-5)

Beğen  
Avatar
Yazar

Radyo amatörü, çağrı işareti TA2IRU, eski çağrı işareti TB2NMR.

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir